62

Miejsce w rankingu „Doing business 2020”

2

Największy partner Polski w regionie Bliskiego Wschodu

20%

Część budżetu przeznaczona na wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw

WARTOŚĆ POLSKIEGO EKSPORTU DO ARABII SAUDYJSKIEJ

Lider w regionie

Arabia Saudyjska, największa gospodarka w regionie Bliskiego Wschodu i największy światowy eksporter ropy naftowej, jest silnie zależna od importu żywności, leków, części i półproduktów. To także centrum świata islamskiego, które corocznie obsługuje rzesze pielgrzymów w Mekce i Medynie. Coraz więcej polskich przedsiębiorców podejmuje współpracę z Saudyjczykami, co sprawia, że kraj jest drugim największym partnerem handlowym Polski w regionie. Zapraszamy do zapoznania się z zakładką doradztwo: Arabia Saudyjska.

Królestwo Arabii Saudyjskiej zajmuje 80% powierzchni Półwyspu Arabskiego i leży na  na skrzyżowaniu wielkich szlaków handlowych Europy, Azji i Afryki. Jest ponad 7-krotnie większa od Polski i graniczy z Irakiem, Jordanią, Kuwejtem, Omanem, ZEA i Jemenem. Obejmuje w większości pustynny obszar od Zatoki Arabskiej do Morza Czerwonego.

Arabia Saudyjska to kraj rentierski, który opiera swoją gospodarkę na obrocie ropą naftową i węglowodorami. Jako największy eksporter ropy na świecie, dysponuje 18% jej światowych rezerw – 267 026 milionami baryłek.  Zgodnie z danymi OPEC w 2019 roku, Królestwo codziennie dostarcza ponad 10 317 baryłek nierafinowanej ropy naftowej oraz 118 000 mln metrów sześciennych gazu. Inne bogactwa naturalne Arabii Saudyjskiej to rudy metali, w tym żelaza, złota i miedzi, boksyty oraz fosfaty.

Populacja Arabii Saudyjskiej to 33,4 mln osób, z których 75% mieszka w miastach takich jak Rijad (6 mln) i Dżudda (2,5 mln). Tak jak w innych krajach w regionie, siła robocza Arabii Saudyjskiej jest zasilana przez zagranicznych pracowników z Azji i Afryki. Językiem urzędowym kraju jest arabski, a angielski pozostaje w użytku wśród środowisk biznesu.

Struktura handlu

W 2018 roku Arabia Saudyjska była 18. gospodarką światową i 21. pod względem eksportu. W tym roku ogólna wartość jej eksportu wyniosła 263 mld dolarów i wiązała się głównie z nierafinowaną ropą naftową (165 mld dolarów), polimerów (19 mld dolarów) i alkoholi przemysłowych (5,14 mld dolarów). Najważniejszymi partnerami kraju w eksporcie były wówczas Chiny (37,5 mld dolarów), Japonia (29,4 mld dolarów), Indie (26,3mld dolarów), Korea Południowa (23,5 mld dolarów) oraz Stany Zjednoczone (22 mld dolarów).

Import Arabii Saudyjskiej wyniósł w 2018 roku 136 mld dolarów, głównie dzięki obrotowi samochodów (8,8 mld dolarów), sprzętu nadawczego i komunikacyjnego (4,83 mld dolarów), rafinowanej ropy naftowej (3,72 mld dolarów), złota (3,33 mld dolarów) i leków 93,15 mld dolarów). Kraj kupował najczęściej produkty pochodzące z Chin (19,1 mld dolarów), Zjednoczonych Emiratów Arabskich (17,2 mld dolarów), Stanów Zjednoczonych (13,1 mld dolarów), Niemiec (7,58 mld dolarów) oraz Indii (5,84 mld dolarów).

Arabia Saudyjska to drugi, po Turcji, największy partner handlowy Polski na Bliskim Wschodzie. W 2018 roku wartość polskich produktów sprzedanych do Królestwa, głównie elementów budowy torów, pszenicy, sera i żyletek, wyniosła 1,41 mld dolarów. Z kolei Polska importowała z Arabii Saudyjskiej dobra o wartości 1,22 mld dolarów, w 70% nierafinowaną ropę naftową i w 20% – tworzywa sztuczne.

Gospodarka Arabii Saudyjskiej

0%
Usługi
0%
Przemysł
0%
Rolnictwo

Znaczenie islamu w Arabii Saudyjskiej

Arabia Saudyjska to centrum religii islamu, w której znajdują się święte miasta Mekki i Medyny, miejsca, które zbierają pielgrzymów z kraju, regionu i świata. Religia silnie oddziałuje na funkcjonowanie państwa, regulując życie codzienne obywateli, stosunki międzyludzkie oraz te pomiędzy władzą a obywatelem. Odstępstwo od islamu podlega karom, także wśród cudzoziemców.

Islam oddziałuje także na bariery taryfowe i pozataryfowe. Materiały uderzające w obyczajowość islamską, w tym dewocjonalia, alkohol, wieprzowina i pornografia, są nielegalne. W przypadku konfiskaty danych przedmiotów trudno się później starać o kolejną wizę wjazdową.

Piątki, które obyczajowo pozostają dniami wolnymi od pracy, dni świąt oraz okres Ramadanu wymagają szczególnej uwagi ze strony polskich przedsiębiorców starających się o odniesienie sukcesu na rynku Królestwa.

Polityka Arabii Saudyjskiej

Ustrój Arabii Saudyjskiej to monarchia absolutna, a król ma uprawnienia premiera. Od 2015 roku na tronie znajduje się Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud, a jego następcą jest pełniący funkcję wicepremiera Muhammad Bin Salman.

Pomiędzy Polską a Arabią Saudyjską obowiązuje ruch wizowy. Wiz nie można uzyskać na granicy, lotniskach ani w portach, za wyjątkiem turystycznych, które zostały wprowadzone we wrześniu 2019. W innych przypadkach konieczne jest uzyskanie poparcia lokalnej instytucji bądź sponsora, którzy bierze odpowiedzialność za przejezdnego. Najpopularniejsze rodzaje wiz to biznesowe, tranzytowe oraz religijne. Elektroniczny system wizowy dostępny na stronie rządowej znacząco przyspieszył procesy formalne, m.in. dzięki wprowadzeniu numeru referencyjnego. Cudzoziemcy o statusie rezydenta muszą starać się o wizy wyjazdowe bądź wyjazdowo-powrotne.

„Vision 2030”

Zgodnie z „Vision 2030”, ramowym planem dalszej rozbudowy kraju, Arabia Saudyjska kładzie nacisk na trzy filary: społeczeństwo, gospodarkę oraz tzw. „ambitną nację”, czyli rozbudowę trzeciego sektora.

W ramach nowych celów na kolejną dekadę Arabia Saudyjska zamierza kontynuować działania służące dywersyfikacji gospodarczej, co ma pozwolić na zwiększenie udziału eksportu niezwiązanego z ropą naftową w PKB kraju z 16% do 50%. Do 2030 roku planowane jest także przekazanie 20% budżetu na wsparcie rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw. W 2019 roku zwiększono kompetencje sektora prywatnego, m.in. poprzez projekty PPP regulowane przez narodowe Centrum Prywatyzacji .

Rząd Arabii Saudyjskiej prowadzi rozbudowane programy infrastrukturalne. Do 2030 roku zamierza osiągnąć 25. pozycję w światowych rankingach Logistics Performance Index (obecnie znajduje się na 49. miejscu). W 2019 roku przekazano na ten cel 70 mld SAR, czyli 6,3% budżetu państwa. Najważniejsze projekty obejmują budowę metra w Rijadzie i modernizację lotniska im. Króla Abdulaziza w Dżuddzie.

Dostęp do rynku

Arabia Saudyjska zajęła 62. Miejsce w rankingach „Doing Business”, o wiele wyżej, niż w 2019 roku, kiedy znalazła się na 92 miejscu. Rozpoczęcie działalności gospodarczej w kraju wiąże się z dopełnieniem średnio 3,5 procedur prawnych w okresie 10 dni. Aby sprzedać produkty do Arabii Saudyjskiej należy spędzić 1 dzień na dopełnianie formalności oraz ok. 37 godzin na przekraczaniu granicy, co kosztuje średnio 400 dolarów. Kraj znalazł się na 86. miejscu pod względem łatwości prowadzenia handlu międzynarodowego.

Arabia Saudyjska operuje wieloma portami, w tym Dżuddą, Dammamem, Yanbu i Jizan, a także przemysłowym Jubail, naftowym Ras Tanura itp. Największe międzynarodowe lotnisko znajduje się w Dżuddzie, Rijadzie i w Dammam.

Produkty importowane do Arabii Saudyjskiej podlegają cłu o wysokości 5%, tak, jak reguluje to Rada Współpracy Państw Zatoki. W określonych przypadkach obowiązuje też taryfa protekcjonistyczna sięgająca od 12% do 20%.

Aby dokonać importu na teren Arabii Saudyjskiej, należy przedłożyć fakturę handlową, list przewozowy, świadectwo pochodzenia, potwierdzenie ubezpieczenia, certyfikaty zgodności. Szczegółowe warunki i wyszukiwarka poszczególnych dóbr znajduje się tutaj.

Saudi Arabian General Investment Authority reguluje dostęp zagranicznych inwestorów na rynek kraju, wydaje licencje, obsługuje podmioty i prowadzi rejestrację. Tzw. program „saudyzacji” wymaga zatrudnienia określonej liczby obywateli Arabii Saudyjskiej. W zależności od udziału rezydentów w kadrze spółka otrzymuje jedną z 6 kategorii, które ułatwiają bądź utrudniają m.in. procesy ubiegania się o wizy biznesowe.

Najważniejsze formy działalności gospodarczej na terenie Arabii Saudyjskiej to:

  • Rejestracja handlowa,
  • Oddział,
  • Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
  • Spółka akcyjna,
  • Biuro techniczne.

Tzw. miasta przemysłowe i gospodarcze to dwa główne rodzaje stref wolnocłowych na terenie Królestwa. Pozwalają na 100% posiadania, oferują pożyczki, zwolnienia z opłat itp. Z 28 przemysłowych miast zarządzanych przez Saudyjski Urząd ds. Własności Przemysłowej, najbardziej znane są Jubail i Yanbu.

Standardy saudyjskie często różnią się od europejskich, szczególnie w przypadku branży spożywczej i medycznej. Szczegółowe informacje związane z poszczególnymi produktami znajdują się na stronie Saudi Food&Drug Authority oraz Saudi Arabian Standard Organization.

Wymogi islamu, w tym halal, obejmują mięso, które podlega zasadom uboju rytualnego i zostaje odznaczone certyfikatem zgodności. Analogicznie, zarówno kosmetyki, jak i żywność, nie mogą zawierać alkoholu ani produktów odzwierzęcych, w tym żelatyny. W przypadku branży kosmetycznej ograniczenia dotyczą keratyny, kolastyny, kwasu hialuronowego itp.

Potencjał współpracy dla polskich przedsiębiorców

Rozbudowane projekty infrastrukturalne, kluczowe z punktu widzenia rozwoju Arabii Saudyjskiej, wzmagają zapotrzebowanie na półprodukty i elementy metalowe, w tym części mechaniczne i elektroniczne. Wraz z powiększaniem się społeczeństwa, wzrostem wynagrodzeń i procesami urbanizacyjnymi szczególny potencjał współpracy można zaobserwować w branży meblarskiej, spożywczej, medycznej, modowej itp. Najczęściej kupowane elementy elektroniki w Arabii Saudyjskiej to klimatyzatory, komputery, systemy nawigacji i telefony.

Rozwój turystyki i branży hotelarskiej, który obsługuje także zagranicznych biznesmenów oraz licznych pielgrzymów podróżujących do Mekki i Medyny, generuje zapotrzebowanie na elementy wyposażenia nowych placówek, restauracji, kawiarni i sklepów. W 2020 roku zaplanowano koniec budowy największego na świecie kompleksu hotelowego, Abraj Kudai w Mekce. Od 2017 roku trwają także procesy budowy kurortu obejmującego 50 wysp Morza Czerwonego, który wymaga lotniska, przystani i punktów przyjmowania gości, których budowa ma się zakończyć w 2022 roku.

W 2018 roku wartość przemysłu spożywczego w Arabii Saudyjskiej wyniosła 150 mln dolarów, o 19% więcej, niż w 2017 roku. Ze względu na niesprzyjający klimat, wysokie dochody społeczeństwa oraz obecność zagranicznych pracowników, Arabia Saudyjska silnie opiera się na imporcie żywności. Jest szóstym największym partnerem Unii Europejskiej pod względem sprzedaży produktów spożywczych. Polska sprzedaje tam głównie cukier, produkty pszenne, mrożone owoce i warzywa, ser i nabiał.

Rynek żywności halal w Arabii Saudyjskiej ma do 2024 roku rejestrować wzrost rzędu 9% CAGR. Rosnąca populacja, zwiększanie współpracy międzynarodowej, brak wolności religijnej w kraju stwarzają rozbudowane możliwości współpracy. Wartość światowego rynku wynosi 1,3 bilionów dolarów. Co roku zwiększa się o kolejne 6 mln dolarów.

Dużym atutem jest także obecność organizacji wspierających osoby prowadzące działalność biznesową w Królestwie, w tym Biuro PAiH. Unia Europejska realizuje szereg projektów ułatwiających dostęp polskich przedsiębiorców na rynek Arabii Saudyjskiej, np. Polskie Mosty Technologiczne. Ze względu na odmienną kulturę biznesową, trudne i czasochłonne procesy licencyjne oraz wyzwania geopolityczne, zaleca się poszukiwanie wsparcia wśród dedykowanych organizacji.

POLSKI EKSPORT DO ARABII SAUDYJSKIEJ

SZANSE

  • Rozbudowany import,
  • Rynek zbytu,
  • Rozwijająca się populacja,
  • Projekty infrastrukturalne zawarte w „Vision 2030”.

ZAGROŻENIA

  • Odmienna kultura biznesowa,
  • Długotrwałe procedury licencyjne i eksportowe,
  • Brak bezpośrednich lotów z Polski do Arabii Saudyjskiej.